Janek Michałowski "Zapałka"

   Jan Michałowski pseudonim konspiracyjny "Zapałka" urodził się w domu rodzinnym matki Marii z Zarembów we wsi Dąbrowa Wilki dnia 18 lutego 1920 roku.

   Dzieciństwo spędził w rodzinnej wsi, w niewielkim mająteczku Zarembów; miał z rodzeństwa tylko młodszą o 3 lata siostrę Helenę.

   Edukację rozpoczął w szkole podstawowej w Dąbrówce Kościelnej w 1927 roku, w której to uczył się do roku 1934; potem wyjechali całą rodziną do Jadowa nad Liwcem, gdzie ojciec jego Czesław podjął pracę jako zarządca majątku w Nowinkach.

   Uczęszczał do szkoły podstawowej w Jadowie, którą tam ukończył.

   W 1935 roku rodzina Michałowskich powróciła w rodzinne strony i osiadła na stałe w Szepietowie, gdzie mieli dom.

   Janek podjął naukę w Gimnazjum Handlowym w Wysokiem Mazowieckiem, w którym to gimnazjum uczył się również Kazimierz Kamieński ps „Huzar”, który był o rok starszy od Janka, ale zaprzyjaźnili się i ich dalsze losy były powiązane ze sobą.

   Z czasów gimnazjalnych został zapamiętany jako koleżeński, wspaniałomyślny i z fantazją chłopak.

   Jak każdy w jego wieku miał swoje marzenia - plany na przyszłość.

   Zamierzał pogłębiać wiedzę w szkole wojskowej, niestety kres temu położył wybuch wojny; fakt ten sprawił, że jego losy do końca jego krótkiego życia nieprzerwanie zostały związane z wojskiem.

   Był zdolnym, sumiennym uczniem, uczył się języka niemieckiego - którą to znajomość wykorzystał w późniejszym okresie okupacji niemieckiej.

   W tej samej klasie gimnazjalnej uczył się również Tadeusz Gołaszewski ps. ”Lis”.

   Janek ukończył gimnazjum, zdał maturę w roku 1939 i do wybuchu wojny podejmował dorywcze prace w cegielni w Szepietowie, w której to jego ojciec Czesław był zarządcą; przygotowywał się do dalszej edukacji lecz kres temu położył wybuch wojny.

   Wojna zastała ojca i Janka w Baranowiczach, gdzie przebywali organizując cegielnię.

   Do Szepietowa powrócili dopiero późną jesienią i od razu zostali aresztowani przez NKWD, ale dość szybko zostali zwolnieni.

   Po wycofaniu się Niemców nastała okupacja sowiecka; w gminie Szepietowo zaczęła się po 26 września, a na mocy układu Ribbentrop-Mołotow całe ówczesne województwo białostockie zostało wcielone do Związku Radzieckiego. Wtedy w Szepietowie sowieci zbudowali prężny ośrodek, jako zaplecze dla swoich niecnych celów; utworzono komendę NKWD, areszt, budowano szpital i całe osiedle mieszkaniowe dla wojska.

   Rozpoczęły się represje miejscowej ludności i aresztowania; najbardziej ucierpieli właściciele majątków ziemskich i co bogatsi gospodarze. Rozparcelowano majątek Kierznowizna, a majątek Wawrzyńce i Podleśne przekształcono w kołchoz, tworząc zręby „władzy ludowej”, a ich właścicieli aresztowano.

   Na początku grudnia Janek został zaprzysiężony do organizowanego Batalionu Śmierci Strzelców Kresowych, do którego wprowadził go Matuszelański Antoni ps. “Krzemień” wachm. rez./ppor. c. w., kaw. dca osłony plut. radio KW+BKZ Okrg, ”Krzemień”. Wprowadził również do konspiracji kolegę Janka z ławy szkolnej Tadeusza Gołaszewskiego „Lisa”.

   Już w organizacji poznał Tadeusza Westfala ps „Karaś”, ”Miś”, ”Ostroga” - byłego lotnika 32 eskadry - zestrzelonego na początku września pod Łodzią, a który to trafił do powiatu Wysokomazowieckiego, sprowadzony przez doktora Kruszewskiego ze szpitala w Pińsku.

   Poznał również Gołębiowskiego Czesława ps. „Gołąb”, który również trafił do powiatu Wysokomazowieckiego za sprawą doktora Kruszewskiego w listopadzie 1939 roku.

   „Karaś” i „Gołąb” zostali zakwaterowani w mająteczku rodziny Brzósko w Brzóskach Markowiźnie, gdzie pozostawali w ukryciu.

   W latach 1939-1940 powstały zalążki podlaskiej konspiracji wojskowej. Teren powiatu Wysokomazowieckiego sklasyfikowany był jako Obwód ZWZ-AK kryptonim „Lew” nr 5.

   Komendantem obwodu był por. Czesław Gołębiowski „Gołąb”, do którego to oddziału dołączył również Janek i został skierowany do pracy dywersyjnej, w rozpoznaniu, wywiadzie. Ojciec jego Czesław ukrywał się jako leśniczy, w leśnictwie Mazury.

   Janek podjął pracę przy wznoszonych obiektach wojskowych w Szepietowie, zdając relacje z placów budów dowództwu.

   Jego pseudonim konspiracyjny za czasów I sowieta brzmiał „Zośka”. Był członkiem jednego z 5 plutonów III Batalionu Wysokie Mazowieckie.

   Batalion Śmierci Strzelców Kresowych (BŚSK), potocznie zwany też Podlaskim Batalionem Śmierci. Wspomniana struktura konspiracyjna wykształciła bardzo ciekawe formy organizacyjne. Oprócz rozbudowy organizacyjnej nastawiona była na pracę o charakterze wywiadowczym, a także, co było pewnym ewenementem w tamtym okresie, na aktywną samoobronę. Patrole bojowe BŚSK likwidowały agentów NKWD i donosicieli, szczególnie szkodliwych przedstawicieli terenowej administracji sowieckiej i władz bezpieczeństwa.

   W efekcie agresji sowieckiej całe województwo białostockie znalazło się pod okupacją sowiecką i wbrew zasadom prawa międzynarodowego zostało anektowane przez Związek Sowiecki. Sytuacja ta budziła naturalny sprzeciw większości mieszkańców, pominąwszy nie liczącą się dotychczas w życiu społecznym regionu garstkę komunistów, którzy podjęli kolaborację z okupantem i części mniejszości narodowych, wyrażających radość z upadku państwa polskiego.

   Dzięki takim ludziom jak Janek Michałowski - żyjemy w wolnym kraju.

   Pod dowództwem Tadeusza Westfala ps. „Karaś”, Janek wraz ze swoim plutonem przeprowadził szereg akcji dywersyjnych w terenie, między innymi na szlaku kolejowym.

   Okupacja sowiecka nie była łatwa dla mieszkańców powiatu Wysokie Mazowieckie, ze względu na represje ludności, aresztowania, wywózki.

   Tuż po wkroczeniu Niemców w czerwcu 1941 roku, prowadzono skuteczną samoobronę, likwidując agenturę niemiecką i sowiecką, kolaborantów i osoby zagrażające polskiej akcji niepodległościowej oraz społeczeństwu. Zwalczano też przestępczość pospolitą. Działania te zostały zintensyfikowane po utworzeniu obwodowego Kedywu w początkach 1943 r. W latach 1942 -1944 (do ponownego wejścia Armii Sowieckiej) zlikwidowano 162 osoby. Likwidowano agentów gestapo i żandarmerii, schutzmanów, osoby skazane za przestępstwa pospolite (zabójcy, bandyci), kolaborantów sowieckich z lat 1939 - 1941, agentów i współpracowników NKWD oraz członków grup komunistyczno - bandyckich. Wśród zlikwidowanych były 92 osoby narodowości polskiej, 65 obywateli sowieckich, 4 obywateli polskich narodowości żydowskiej (zlikwidowanych w ramach obrony koniecznej - za bandytyzm i przestępstwa pospolite) i 1 Białorusin. Oprócz nich w akcjach wykonanych przez patrole Kedywu Obwodu i OP „Warta", zginęło kilkudziesięciu Niemców, głównie z żandarmerii i formacji policyjnych. Można oceniać, że praca w zakresie samoobrony, a zwłaszcza likwidowania elementu wrogiego, była prowadzona w Obwodzie Wysokie Mazowieckie wręcz wzorowo. Wywiad skutecznie rozpracowywał agenturę niemiecką i sowiecką oraz jednostki szkodliwe dla społeczeństwa i po podjęciu decyzji przez komendanta Obwodu „wystawiał" do likwidacji patrolom Kedywu. Owa praktyka skutecznego stosowania obrony koniecznej utrzymała się tu także w późniejszym okresie działania AKO i Zrzeszenia WiN.

   W tym okresie - aż do tragicznej śmierci Janek znany był jako „Zapałka”; rozkazem Kedywu jako znający język niemiecki wstąpił (1942?) do żandarmerii, aby prowadzić rozpoznanie w działaniach okupanta. Krótki okres w żandarmerii przyczynił się walnie do kilku poważniejszych wystąpień zbrojnych, jak np.: odbicie aresztowanych braci "Brycuków" Krassowskich z aresztu posterunku żandarmerii w Dąbrówce Kościelnej w maju 1943 r., rozbicie posterunków żandarmerii w Kobylinie i Zawadach oraz ostrzelanie niemieckiej kolumny samochodowej pod Jeżewem w czerwcu 1943 r. (przez oddział AK-UBK), walka z niemiecką ekspedycją koło Krasowa Częstek 13 VII 1943 r. (zabito 9 żołnierzy Jagdkommando, 3 żandarmów i 1 schutzmana - przy stracie 3 poległych), atak na posterunek żandarmerii w Kuleszach Kościelnych w lipcu 1943 r. (zabito 2 żandarmów). Akcje te przyniosły surowe represje władz okupacyjnych (pacyfikacje wsi Sikory Tomkowięta, Laskowiec, Krasowo Częstki i Wnory Wandy). Kolejna pacyfikacja, spadła w lutym 1944 r. na wieś Jabłoń - Dobki jako odwet za straty poniesione przez Niemców w potyczce z patrolem Kedywu (zabito m.in. zastępcę komendanta żandarmerii z Wysokiego Mazowieckiego Zygmunta Klossera).

   Do poważniejszych wystąpień dywersyjnych należy zaliczyć też zniszczenie dokumentacji Arbeitsamtu w Łapach w sierpniu 1943 r., co pozwoliło oszczędzić wielu młodych ludzi przed robotami.

   Niestety nie udało się Jankowi zapobiec aresztowaniu ojca Czesława Michałowskiego, którego gestapo aresztowało w Mazurach, gdzie pracował jako leśniczy, a którego zadenuncjował niejaki Wróblewski z Wysokiego Mazowieckiego; - iż Czesław Michałowski posiada broń i jest członkiem AK. W Mazurach odbywały się tajne szkolenia podchorążych.

   Czesław Michałowski zginął w obozie w Stutthof w sierpniu 1943 roku.

   W latach 1942-1944 Janek był elewem tajnej szkoły podchorążych - uzyskał stopień kaprala.

   W bitwie z Niemcami pod Krasowem był już podchorążym.

   Bitwa ta (13 lipiec 1943) jest najbardziej znanym epizodem z jego życia, jako żołnierza. Nie mnie osądzać tego konsekwencji, w każdym bądź razie - gdyby nie takie akcje, okupant czułby się zawsze bezpiecznie, a tak nie znał swego dnia ani godziny.

   Tego dnia oddział „Karasia” zaatakował liczący około 40 żandarmów konwojujących ludzi z sąsiedniej wsi. Po 15 minutach walki żandarmi zostali rozbici, a jeńcy uwolnieni.

   Oto skład oddziału:

Stokowski Zygmunt - podchor. ps. "Oliwa"
Szepietowski Eugeniusz - podchor. ps. "Dłuto"
Tadeusz Gołaszewski (składał relacje bitwy) - podchor. ps. "Lis"
Tadeusz Słyk - sierż. ps. "Dzik"
Marian Gołaszewski - podchor. ps. "Kucharz"
Marian Artatowicz - podchor. ps. "Młotek"
Jan Michałowski - podchor. ps. "Zapałka"
Karol Gasztoft - podchor. ps."Pazur"
Edward Kruszewski - podchor x
Grabowski Wacław - kapr. ps."Kondor"
Dąbrowski - kapr. ps. "Cygan"
Raciborski Edward - kapr. ps."Sołtys"
Wacław Brzozowski - plut. ps. "Kędzior"
Świecki Henryk - kapr. (brak pseudonimu)
ps. "Marcin" ( brak nazwiska)
Papiński (brak stopnia, imienia, pseudonimu)
Zawisza (brak stopnia, imienia, pseudonimu)
Skarżyński (brak stopnia, imienia, pseudonimu)
Brzośko (brak stopnia, imienia, pseudonimu)
ps. "Maj" - Piotr Trochimiak

   Dodatkowo 4 żołnierzy których imion i nazwisk nie znam.
W bitwie zginęli: Papiński ze wsi Racibory, Zawisza i Skarżyński z gminy Dąbrowa Wielka.

   Uzbrojenie oddziału to: 12 km., 8 PM., 3 karabiny automatyczne niemieckie, 1 p.panc., 14 pistoletów oraz 8 granatów.
Po bitwie Niemcy w biuletynie dla żandarmerii napisali, że oddział liczył około 200 ludzi.

   Janek był też uczestnikiem wielu mniejszych, aczkolwiek również ważnych akcji, takich jak: ataki na posterunki policji/żandarmerii w Czyżewie, Sokołach, Kuleszach, Łapach, Kołakach.

   W maju 1943 roku Janek w samodzielnej, brawurowej akcji na posterunek żandarmerii w Dąbrówce Kościelnej uwolnił uwięzionych tam mieszkańców, a posterunek doszczętnie zdemolował. Akcja była samodzielna, aczkolwiek za aprobatą jego dowódcy „Karasia”.

   Wiosną 1944 r. z części żołnierzy Kedywu Obwodu Wysokie Mazowieckie i „spalonych" członków konspiracji utworzono oddział partyzancki (OP) Inspektoratu Podlaskiego AK o kryptonimie „Warta", którego to żołnierzem był Janek. Dowodził nim osobiście ówczesny szef Kedywu Inspektoratu, ppor. Tadeusz Westfal „Karaś". OP „Warta" często operował wspólnie z grupą Kedywu Obwodu Wysokie Mazowieckie.

   Akcja „Burza" przeprowadzona została w Obwodzie Wysokie Mazowieckie (który miał odtwarzać 76pp AK), w ograniczonym zakresie. Szybkie przesunięcie się frontu spowodowało, że nie zdołano sformować tu i użyć do akcji większych zgrupowań. Wystąpiło tu do boju kilka niedużych oddziałów, każdy w sile mniej więcej plutonu (jeden w sile kompanii). Oddziały AK rozbrajały mniejsze grupy i pojedynczych wycofujących się Niemców. Doszło też do kilku potyczek stoczonych m.in. przez zmobilizowaną kompanię terenową ppor. „Topora". Żołnierze wysokomazowieckiej dywersji wzięli też udział w uderzeniu na niemiecką kolumnę ewakuacyjną pod wsią Czarnowo-Undy.

   Krótkie było życie Janka. Zakończył je wraz ze swoim dowódcą „Karasiem” 8 lipca 1944 roku, pod Brzozowem Korabie. Obaj zostali zamordowani najprawdopodobniej przez członków sowieckiej grupy desantowej GRU (dywersyjno-rozpoznawczej).

   Do dziś nie jest wyjaśniona zagadka ich śmierci. Wszystko przemawia za zdradą, zemstą.

   Jakby nie było - CZEŚĆ ICH PAMIĘCI!

   Można tylko domniemywać jak potoczyłoby się życie Janka, gdyby nie zginął owego dnia - ale na pewno nie byłoby łatwe, lekkie i prawdopodobnie nigdy by nie złożył broni i walczył do ostatniej chwili o wolny kraj, o wolną Polskę.

   Janek wyznawał zasadę :

„Strach zwalcza się strachem, strach przed śmiercią strachem przed spodleniem”





Fotka szkolna - Janek z siostra Heleną w Nowinkach, niedaleko Jadowa, tam jakiś czas mieszkali.
Mieszkali również w Rudce, gdzie ojciec ich był leśniczym u Potockich,
w dworku myśliwskim, zwanym przez miejscowych "Agronomówką".



Wysokie Mazowieckie, pod mostem na rzece Brok.
Janek Michałowski z kolegami z gimnazjum.
Wśród nich Kazimierz Kamieński, przyszły "Huzar".



Szepietowo prawdopodobnie rok 1941.
Janek Michałowski przed stołówką sowiecką.
Naprzeciw była komenda NKWD.



janek


Napisane przez cc_admin dnia listopad 08 2011 20:03:35 · 0 komentarzy · 4248 czytań · Drukuj

Komentarze

Brak dodanych komentarzy.

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?

Polecamy strony:

Żołnierze Wyklęci - Zapomniani Bohaterowie

PORTAL POŚWIĘCONY POLSKIM BOHATEROM, POLSKIEJ HISTORII ORAZ POLSKOŚCI

FUNDACJA PAMIĘTAMY - O DOBRĄ PAMIĘĆ
ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

Reklamy:

Niezapominajka - Gospodarstwo agroturystyczne - Kozarze 3A

Gospodarstwo Agroturystyczne Bożena i Mateusz Rutkowscy

Sprzedam działkę 4000m2 - 602 117 367

Stal-Trans usługi dźwigowe i transportowe

Ostatnio w galerii:

92
91
90
89
88

Losowo z galerii:

Losowy artykuł:

Władysław Łukasiuk "Młot" jako człowiek i żołnierz
Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski - fundacja PAMIĘTAMY    Najsłynniejszy partyzant Podlasia był człowiekiem starszym od swych podkomendnych (rocznik 1906), o znacznie większym doświadczeniu życiowym, na które składały się: służba wojskowa przed wojną, prawdopodobna praca w wywiadzie państwowym przeciw komunistom w okresie międzywojennym, założenie rodziny - żona i troje dzieci, służba konspiracyjna w ZWZ-AK od lutego 1940 r., zaś od października 1944 r. w partyzantce - początkowo na czele własnego patrolu, potem w drużynie dyspozycyjnej Obwodu AK-AKO Bielsk Podlaski i oddziale "Szumnego".
Kategoria: Kpt. Władysław Łukasiuk "Młot" "Młot II"



IX Zjazd Absolwentów 2014

Nasze strony:

Motor Skansen Ciechanowiec

Niezapominajka-Gospodarstwo Agroturystyczne

FHU Daniel Wyszyński - Ciechanowiec

Kwatera nad Bugiem

CHARON Całodobowy Zakład Pogrzebowy

Ex Dystans 532 545 407

... i czasopisma:

blogmedia24.pl

niepoprawni.pl

blogpress.pl

naszeblogi.pl

Republika Blogerów

Portal Informacyjny KMN | Niezależne informacje z Polski i Świata

Nasz Dziennik

Gazeta Polska

Niezależna.pl - strefa wolnego słowa

Niezależna Gazeta Polska - Nowe Państwo

stefczyk.info

Codziennie ważne informacje ze świata polityki

Tygodnik Do Rzeczy

Telewizja Republika

Polska Niepodległa

Stanisław Michalkiewicz

Ks. Tadeusz Isakowicz - Zaleski

Fronda.pl - portal poświęcony

Łysiakmania

www.piotrskarga.pl

Hej-kto-Polak! Bibuła Multimedialna

Bibuła - pismo niezależne

Najwyższy Czas!

Linki z Ciechanowca:

Miejski Portal Internetowy

Parafia p.w. Trójcy Przenajświętszej

Zapraszamy do hotelu i restauracji Nowodwory

ZSOiZ

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka

ciechanowiec.media.pl

Młyn Ciechanowiec - tradycyjna polska mąka

Koło Wędkarskie nr 87 JAZGARZ w Ciechanowcu

Regionalne:

Katolickie Radio Podlasie

Wrota Podlasia

Gazeta Współczesna

Kurier Poranny

Kontakty - Tygodnik Regionalny

Głos Siemiatycz

Nr 1 w powiecie wysokomazowieckim

Powiatowy Urząd Pracy w Wysokiem Mazowieckiem

Mendom STOP!

MENDOM STOP!

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Radio Wnet

Żołnierze Wyklęci - zapomniani bohaterowie

Musimy się na nowo policzyć - Anna Walentynowicz

Instytut Pamięci Narodowej

Muzeum Powstania Warszawskiego





Poland - Polska

Honor y Oyczyzna

Narodowe Siły Zbrojne

Przegląd Narodowy e-kolekcja

Niezłomni - niepoprawna politycznie historia Polski

kresy24.pl

Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa

Stowarzyszenie Wspólnota Polska

O obrazach i słowach. Kontekst decyduje o znaczeniu fotografii.

Znajomi:



Dietetyk Online

Domenomania.pl - profesjonalne usługi internetowe

Burzowe info:

aktualne ostrzeżenia o zagrożeniach dla Polski

Mapa burzowa Polski

Podziwiani:



Włącz radio retro:

Przydatne:

Otwarte zasoby edukacyjne AGH w Krakowie

Legalnie. Libre Office.


Ciechanowiec OnLine 2006 - 2018
...
Prawa autorskie należą do autorów i/lub redakcji portalu ciechanowiec.info.
Przedruk, reprodukcja, powielanie na potrzeby komercyjne
bez zgody właściciela praw autorskich są zabronione.
...
Redakcja ciechanowiec.info nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, wpisów użytkowników w shoutbox, komentarzy na forum, pod newsami, artykułami, zdjęciami, wpisami na facebook i innych portalach społecznościowych.
Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2018 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
Wygenerowano w sekund: 0.05 | 16,795,966 Unikalnych wizyt | jQ Blog