Wydarzenie podczas jarmarku św. Wojciecha w Ciechanowcu a.d. 1677.

   Przeglądając XVII-wieczne księgi grodzkie brańskie, trafiłem na bardzo interesującą relację, niestety tylko fragmentarycznie spisaną po polsku, z mocnym akcentem ciechanowieckim.

   Otóż podczas jarmarku św. Wojciecha w Ciechanowcu, w żydowskiej karczmie, doszło do zabójstwa pewnego szlachcica - niejakiego Piotra Piętki s. Macieja, pochodzącego ze wsi Piętki Gręzki.
Podejrzanych o ten czyn było czterech: Sebastian Wyszyński po Andrzeju z Wyszonk oraz jego trzej synowie: Ludwik, Bartłomiej i Wojciech. Ci ostatni trzej złożyli przed sądem w Brańsku zeznania, które spisano po polsku. Przytaczam po kolei, zaczynając od Ludwika:

   „Stało się to we wtorek, w dzień św. Wojciecha, dziś tydzień, w Ciechanowcu podczas jarmarku. Nie wiem, co za słowa sobie rodzic z nieboszczykiem Piętką mówili, czy nieboszczyk, czyli też rodzicowi memu nieboszczyk Piętka okazyą dali, bom natenczas odszedł był i powracając obaczyłem rodzica swego przez próg z sieni na rynek pchniętego, leżącego od tego nieboszczyka Piętki, a nieboszczyk z rohatyną w sieni stojał. Zaraz w tym razie imć pan Andrzej Wyszeński Jałbrzyk przybył z gromadą, tak że nie wiem, kto nieboszczyka zabił sztychem przez okno (???) - ale nie ja i gotowem się wywieść inquizytią [inkwizycją, czyli śledztwem], i nie znałem go przedtem, tylko co w sieni natenczas widziałem go. A mnie też wzięto i do imć pana Wyszeńskiego zawieziono".

   Następnie swoją relację złożył kolejny z braci, Bartłomiej:

   „W Ciechanowcu podczas jarmarku rodzic z nieboszczykiem Piętką i inszemi w sieni, pijąc, siedzieli, a ja w izbie siedziałem z panami Niemyjskimi i Kocami. Potem w sieni nie wiem jako się zwadka stała, ale nieboszczyk Piętka rodzica mego za drzwi wypchnął, nawet i nogi we drzwiach przymknął leżącemu, a to się działo u Żyda Jozwa [ew. Jozefa] w karczmie, w dzień św. Wojciecha przeszłego. Po tym nieboszczyk rohatyną na dwór sztychem bił, ze dworu zaś albo z rynku w tym tumulcie nie wiem kto sztychem przebił, ale pan ojciec zaraz odjechał i tego pana Piotra Piętkę rannego przywiezionego kto w tem tumulcie posiekł - nie wiem”.

   Ostatni z braci, Wojciech, powiedział:

   „Nie byłem przy tem, ale w izbie z panami Kocami i Niemyjskimi siedzieliśmy z bratem Bartłomiejem. A nieboszczyk z rodzicem naszym w sieni, w tejże gospodzie pili, tak że nie wiem, o co się zwadka stała i hałas, i nie wiem, kto w tym tumulcie nieboszczyka zabił. Gotowiśmy się wszyscy inquizytią wywieść”.

   Na braci Wyszyńskich, a głównie na Ludwika, kłopoty zaczęły spadać wręcz lawinowo. Podczas gdy Ludwik Wyszyński został pochwycony w Ciechanowcu w sprawie zabójstwa Piętki, jego sługa, Jan Dereszkiewicz, złożył obciążające swego pana zeznania w sprawie tajemniczego zaginięcia Zofii Ołdakowskiej, wdowy po niejakim Górskim. Historia ta jest na tyle barwna, że konieczne jest przytoczenie jej słowami samego Dereszkiewicza:

   "Jestem ja z Litwy zachoży [przybysz, wędrowiec, osiedleniec] już czwarty rok u pana Ludwika Wyszeńskiego. I gdy przeszłego roku pan mój spisywał rejestr [podatku] pogłównego, nieboszczka jako uboga prosiła, aby jej nie wpisał. Gdy ją napisał, rzekła: "bodaj żeś ty dobytek swój z obory wywlókł" i tym czasem po tym panu wół zdechł. On ją przede wroty spotkawszy, żerdkę z płotu ułamawszy, w głowę za ucho uderzył i zaraz umarła. Braci jego przy tym nie było i ja nie byłem. Po tym w godzinę przyszedłem i zastałem nieboszczkę w sieni, którą on sam do sieni wewlókł, a sam przed sienią z rusznicą stał i kazał mi koniecznie ją pochować - "że jeśli ją nie chcesz chować i tobie tak będzie", i tak ja z panem włożywszy na dwie koła zawieźliśmy do błota i wrzucili w wodę. Teraz zaś na wiosnę, jak pan jeździł stawić raki, ciało nieboszczykowskie spłynęło. Sam że pan z wody wyniósł, a mnie kazał dół w ziemi wykopać, abym je zakopał - i zakopałem. Na błocie już nie było wody. Po tym jak pana wzięto w Ciechanowcu i do pana Wyszeńskiego zaprowadzono, pan Chorążyc [może przydomek rzeczonego Wyszeńskiego, do którego wzięto Ludwika? Dziś nieistniejąca wieś: Wyszonki-Chorążyce Podleśne.] przyjechawszy mnie wziął i przymusił, abym powiedział o tym ciele i musiałem rad nierad doprowadzić. I tak odkopawszy ciało, mnie wzięli i tu z ciałem przyprowadzili”.

Opracował - Marcin Radziszewski

Sprawa Wyszyńskich:
(Klikaj w obrazki, by powiększyć).




Sprawa Ołdakowskiej:
(Klikaj w obrazki, by powiększyć).



cc_admin dnia grudzień 12 2016 08:09:49 | 0 komentarzy | Drukuj

Komentarze

Brak dodanych komentarzy.

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?

Polecamy strony:

Żołnierze Wyklęci - Zapomniani Bohaterowie

PORTAL POŚWIĘCONY POLSKIM BOHATEROM, POLSKIEJ HISTORII ORAZ POLSKOŚCI

FUNDACJA PAMIĘTAMY - O DOBRĄ PAMIĘĆ
ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

Reklamy:

Niezapominajka - Gospodarstwo agroturystyczne - Kozarze 3A

Gospodarstwo Agroturystyczne Bożena i Mateusz Rutkowscy

Sprzedam działkę 4000m2 - 602 117 367

Stal-Trans usługi dźwigowe i transportowe

Ostatnio w galerii:

20
19
18
17
16

Losowo z galerii:

Losowy artykuł:

Polskie powstanie antykomunistyczne
   W 1944 r. wkraczająca na tereny dzisiejszej Polski Armia Czerwona nie niosła Polakom wyzwolenia ani pokoju, lecz nową okupację, która tym razem miała potrwać prawie pół wieku. Po początkowym współdziałaniu frontowych jednostek sowieckich z oddziałami Armii Krajowej przeciwko Niemcom, NKWD przystąpiło do działań represyjnych wobec żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego...
Kategoria: "Jastrząb" i "Żelazny"



IX Zjazd Absolwentów 2014

Nasze strony:

Motor Skansen Ciechanowiec

Niezapominajka-Gospodarstwo Agroturystyczne

FHU Daniel Wyszyński - Ciechanowiec

Kwatera nad Bugiem

CHARON Całodobowy Zakład Pogrzebowy

Ex Dystans 532 545 407

... i czasopisma:

blogmedia24.pl

niepoprawni.pl

blogpress.pl

naszeblogi.pl

Republika Blogerów

Portal Informacyjny KMN | Niezależne informacje z Polski i Świata

Nasz Dziennik

Gazeta Polska

Niezależna.pl - strefa wolnego słowa

Niezależna Gazeta Polska - Nowe Państwo

stefczyk.info

Codziennie ważne informacje ze świata polityki

Tygodnik Do Rzeczy

Telewizja Republika

Polska Niepodległa

Stanisław Michalkiewicz

Ks. Tadeusz Isakowicz - Zaleski

Fronda.pl - portal poświęcony

Łysiakmania

www.piotrskarga.pl

Hej-kto-Polak! Bibuła Multimedialna

Bibuła - pismo niezależne

Najwyższy Czas!

Burzowe info:

aktualne ostrzeżenia o zagrożeniach dla Polski

Mapa burzowa Polski

Linki z Ciechanowca:

Miejski Portal Internetowy

Parafia p.w. Trójcy Przenajświętszej

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka

ZSOiZ

Internat ZSOiZ

Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika

ciechanowiec.media.pl

Młyn Ciechanowiec - tradycyjna polska mąka

Koło Wędkarskie nr 87 JAZGARZ w Ciechanowcu

Regionalne:

Katolickie Radio Podlasie

Wrota Podlasia

Gazeta Współczesna

Kurier Poranny

Kontakty - Tygodnik Regionalny

Głos Siemiatycz

Nr 1 w powiecie wysokomazowieckim

Powiatowy Urząd Pracy w Wysokiem Mazowieckiem

Mendom STOP!

MENDOM STOP!

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Radio Wnet

Żołnierze Wyklęci - zapomniani bohaterowie

Musimy się na nowo policzyć - Anna Walentynowicz

Instytut Pamięci Narodowej

Muzeum Powstania Warszawskiego





Poland - Polska

Honor y Oyczyzna

Narodowe Siły Zbrojne

Przegląd Narodowy e-kolekcja

Niezłomni - niepoprawna politycznie historia Polski

kresy24.pl

Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa

Stowarzyszenie Wspólnota Polska

O obrazach i słowach. Kontekst decyduje o znaczeniu fotografii.

Znajomi:



Dietetyk Online

Domenomania.pl - profesjonalne usługi internetowe

Podziwiani:



Włącz radio retro:

Przydatne:

Otwarte zasoby edukacyjne AGH w Krakowie

Legalnie. Libre Office.


Ciechanowiec OnLine 2006 - 2017
...
Prawa autorskie należą do autorów i/lub redakcji portalu ciechanowiec.info.
Przedruk, reprodukcja, powielanie na potrzeby komercyjne
bez zgody właściciela praw autorskich są zabronione.
...
Redakcja ciechanowiec.info nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, wpisów użytkowników w shoutbox, komentarzy na forum, pod newsami, artykułami, zdjęciami, wpisami na facebook i innych portalach społecznościowych.
Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
Wygenerowano w sekund: 0.07 | 14,926,702 Unikalnych wizyt | jQ Blog